Wentylacja grawitacyjna - na czym polega i jak zadbać o jej prawidłowe działanie?
Wentylacja grawitacyjna jest jednym z najbardziej tradycyjnych sposobów wymiany powietrza w budynkach. Jej działanie wykorzystuje naturalne zjawiska fizyczne, przede wszystkim różnicę temperatur i gęstości powietrza pomiędzy wnętrzem budynku a otoczeniem. Zużyte, cieplejsze powietrze przemieszcza się kanałami wentylacyjnymi w górę i jest odprowadzane ponad dach, natomiast w jego miejsce powinno napływać świeże powietrze z zewnątrz. W praktyce oznacza to, że skuteczność całego układu zależy nie tylko od samych przewodów wentylacyjnych, ale również od zapewnienia odpowiedniego nawiewu i właściwego zakończenia kanałów. Szczególne znaczenie ma to w kuchniach, łazienkach, toaletach, garażach czy kotłowniach, czyli pomieszczeniach, w których konieczne jest systematyczne odprowadzanie wilgoci, zapachów i zużytego powietrza. W przypadku klasycznej wentylacji grawitacyjnej intensywność wymiany powietrza może zmieniać się wraz z warunkami atmosferycznymi. Różnica temperatur pomiędzy wnętrzem i otoczeniem, wiatr czy wysokość kanału mają wpływ na powstający ciąg. Dlatego przy projektowaniu instalacji ważne jest spojrzenie na nią jako na kompletny system, a nie wyłącznie pojedynczy przewód zakończony na dachu. VILPE oferuje rozwiązania przeznaczone zarówno do klasycznej wentylacji grawitacyjnej, jak i instalacji wspomaganych mechanicznie. Producent wskazuje m.in. kominki FLOW 160 przeznaczone do wentylacji grawitacyjnej takich pomieszczeń jak kuchnie, łazienki, toalety, garaże i kotłownie, a także klasyczne kominki dachowe o średnicach 125 i 160 mm.
Istotnym elementem rozwiązania jest również sposób przeprowadzenia kanału przez dach. Miejsce to powinno być zabezpieczone przed przedostawaniem się wody do konstrukcji, dlatego VILPE stosuje dedykowane przejścia dachowe dostosowane do konkretnych rodzajów pokrycia. Rozwiązania producenta mogą być wykorzystywane m.in. przy dachówkach ceramicznych i betonowych, blachodachówce, blasze trapezowej, gontach bitumicznych, papie czy membranach EPDM. Pozwala to dopasować sposób montażu do konstrukcji dachu, zamiast wykonywać przypadkowe uszczelnienie bezpośrednio na budowie. Znaczenie ma także trwałość elementów znajdujących się ponad połacią dachową. Są one stale wystawione na działanie deszczu, śniegu, mrozu, wysokiej temperatury i promieniowania słonecznego. VILPE produkuje swoje rozwiązania w Finlandii, wykorzystując materiały przystosowane do wymagających warunków atmosferycznych. Firma deklaruje do 20 lat gwarancji technicznej na swoje produkty oraz 10 lat gwarancji trwałości koloru. Dzięki temu wentylacja grawitacyjna w domu może zostać wykonana przy użyciu elementów tworzących estetyczne i trwałe zakończenie kanałów na dachu.
Czerpnia dachowa - skąd instalacja wentylacyjna pobiera świeże powietrze?
W nowoczesnych systemach wentylacji mechanicznej, a szczególnie w instalacjach wykorzystujących rekuperację, niezwykle ważnym elementem jest czerpnia dachowa. Jej zadaniem jest pobieranie świeżego powietrza z zewnątrz i kierowanie go do instalacji. Następnie powietrze przechodzi przez centralę wentylacyjną i jest rozprowadzane do odpowiednich pomieszczeń. W przypadku rekuperacji cały proces odbywa się równolegle z usuwaniem zużytego powietrza – energia cieplna odzyskiwana ze strumienia wywiewanego może zostać wykorzystana do ogrzania powietrza nawiewanego. Sama centrala nie jest jednak jedynym elementem decydującym o parametrach instalacji. Znaczenie mają również czerpnia, wyrzutnia oraz przewody łączące urządzenie z otoczeniem budynku. VILPE specjalizuje się właśnie w takich elementach instalacji rekuperacyjnych. Dobra czerpnia powietrza na dachu powinna zapewniać możliwie swobodny przepływ, a jednocześnie ograniczać możliwość przedostawania się do kanału opadów i zanieczyszczeń. Nadmierne opory przepływu nie są pożądane, ponieważ centrala musi wówczas wykonać większą pracę, aby dostarczyć wymaganą ilość powietrza. Może to oznaczać większe zużycie energii oraz zwiększenie obciążenia wentylatorów. Z tego względu kształt i średnica czerpni powinny być dostosowane do parametrów konkretnej instalacji.
Przykładem rozwiązania VILPE jest czerpnia dachowa 160/IS/500 przeznaczona do przewodów wentylacyjnych o średnicy 160 mm. Zgodnie ze specyfikacją producenta charakterystyczny kształt głowicy został opracowany z myślą o zapewnieniu wodoszczelności oraz ograniczeniu strat ciśnienia. Konstrukcja przeciwdziała również przedostawaniu się zanieczyszczeń do przewodów, natomiast woda deszczowa trafiająca na głowicę jest kierowana do odpływu. Produkt występuje w wersji przeznaczonej do dachów skośnych i płaskich oraz w wariancie umożliwiającym montaż na dukcie. Umieszczenie czerpni na dachu może być korzystnym rozwiązaniem także ze względów projektowych. Pozwala wykorzystać powierzchnię dachową do wykonania zewnętrznej części instalacji i daje możliwość dopasowania elementu do wyglądu pokrycia. VILPE oferuje czerpnię dachową w kilku wariantach kolorystycznych, m.in. czarnym, brązowym, szarym, czerwonym, ceglastym i jasnoszarym, zależnie od wybranej wersji. Jest to szczególnie istotne w budynkach, w których elementy techniczne widoczne ponad dachem powinny tworzyć spójną całość z pokryciem. Czerpnia dachowa do rekuperacji powinna być zatem traktowana jako integralna część systemu, a nie wyłącznie osłona końca przewodu. W ofercie VILPE rozwiązania tego rodzaju uzupełniają dachowe wyrzutnie FLOW oraz dedykowane przejścia dachowe. Producent nie wytwarza samych central rekuperacyjnych, lecz koncentruje się na elementach łączących instalację z otoczeniem budynku – przede wszystkim czerpniach i wyrzutniach powietrza.
Wentylacja ścienna
Nie w każdym projekcie optymalnym rozwiązaniem jest prowadzenie wszystkich elementów instalacji przez dach. Alternatywą może być wentylacja ścienna, w której pobieranie lub usuwanie powietrza odbywa się poprzez element zamontowany na elewacji. Rozwiązania ścienne znajdują zastosowanie zarówno w domach jednorodzinnych, jak i w budownictwie wielorodzinnym. Podobnie jak w przypadku elementów dachowych, bardzo ważne jest tutaj ograniczenie oporów przepływu, zabezpieczenie instalacji przed warunkami zewnętrznymi oraz właściwe rozmieszczenie punktów nawiewnych i wywiewnych. VILPE oferuje w tym zakresie między innymi system IO, czyli rozwiązanie umożliwiające wykonanie czerpni i wyrzutni ściennej. Urządzenie przeznaczone jest do systemów wentylacji mechanicznej w budynkach jedno- i wielorodzinnych. Konstrukcja pozwala regulować przepływ i wielkość strumienia powietrza przy użyciu dołączonej zwężki regulatora. Możliwa jest również zmiana kierunku działania, co ułatwia dostosowanie położenia wlotu i wylotu do warunków konkretnego budynku. VILPE IO występuje m.in. w średnicach 125 i 160 mm, a producent informuje również o uzyskaniu Krajowej Oceny Technicznej umożliwiającej stosowanie rozwiązania w budownictwie wielorodzinnym.
W szerszej ofercie elementów przeznaczonych do wentylacji i rekuperacji dostępne są warianty ścienne IO o różnych średnicach oraz ścienne kratki wentylacyjne. Dzięki temu projektant może zdecydować, czy dla konkretnego obiektu bardziej odpowiednia będzie czerpnia dachowa, czy czerpnia i wyrzutnia poprowadzona przez ścianę. Nie istnieje jedno rozwiązanie właściwe dla każdego budynku – sposób wykonania instalacji powinien wynikać z jej parametrów, konstrukcji obiektu, lokalizacji centrali, długości przewodów oraz możliwości wykonania przejść przez dach lub elewację. Wentylacja ścienna może obejmować również zapewnienie kontrolowanego dopływu powietrza do pomieszczeń. W ofercie VILPE znajdują się nawiewniki ścienne Wive, a także czerpnie, kratki i pozostałe elementy służące do organizowania przepływu powietrza. Odpowiedni dobór komponentów pozwala stworzyć system dopasowany zarówno do nowych, szczelnych energetycznie budynków, jak i obiektów modernizowanych.
Oferta VILPE pokazuje przy tym, że wentylacja grawitacyjna, czerpnia dachowa i wentylacja ścienna nie powinny być analizowane jako oderwane od siebie produkty czy rozwiązania. Wszystkie dotyczą tego samego podstawowego zadania – zapewnienia kontrolowanej wymiany powietrza i bezpiecznego połączenia instalacji wentylacyjnej z otoczeniem budynku. W jednym obiekcie odpowiednim rozwiązaniem będą kominki dachowe współpracujące z kanałami wentylacji grawitacyjnej, w innym dachowa czerpnia i wyrzutnia instalacji rekuperacyjnej, a w kolejnym elementy ścienne. VILPE rozwija rozwiązania dla każdego z tych obszarów, bazując na ponad 50-letnim doświadczeniu w projektowaniu systemów wentylacyjnych i dachowych oraz produkcji prowadzonej w Finlandii.
